Houtoogst tegen klimaatverandering

22 november 2019

Houtoogst tegen klimaatverandering
Energie voor Elkaar is voorstander van klimaatslim bosbeheer; maar wat houdt dit in? Prof. Ir. Dr. Bart Muys, Expert Bosbeheer KU Leuven en UGent vertelt in zijn hoorcollege in het programma De Universiteit van Vlaanderen ‘Hoe je het klimaat redt door bomen te kappen’. (https://radio1.be/red-je-het-klimaat-door-bomen-te-kappen)

Meer bomen
Bomen slaan CO₂ op en hebben een koelend effect. Ze doen dit heel kostenefficiënt bovendien, dus we hebben ze hard nodig om binnen 2 graden temperatuurstijging te blijven, zoals afgesproken in het Klimaatverdrag van Parijs. Juist omdat ze de nabije omgeving koelen, is het volgens Muys nodig om meer bomen te gaan planten, ook in onze steden om deze klimaatvriendelijk en leefbaar te houden. Tot zover belangrijke, maar bekende informatie.

Klimaatslim bosbeheer
De echte eye-opener volgt wanneer Muys uitlegt hoe het kappen van bomen kan leiden tot een beter klimaat. Bossen groeien van nature aan en sterven af; een gezond bos neemt hierbij meer CO₂ op, dan het bij afsterven uitstoot (‘een positief CO₂-reservoir’).

We kunnen de CO₂ opname echter vergroten door oudere bomen die geen of weinig CO₂ meer opnemen, te kappen en de houtoogst te gebruiken voor hoogwaardige houtproducten met een lange levensduur. Als we de houtoogst gebruiken voor bijvoorbeeld huizenbouw, hetgeen Muys adviseert meer en meer te doen, dan leggen we de CO₂ in dat hout voor langere tijd vast (een tweede CO₂ reservoir aanleggend). Als we de door kap vrijgekomen plekken in het bos (of op ander braakliggend terrein) weer opnieuw aanplanten, dan zorgen deze nieuwe bomen ook weer voor CO₂-opslag. Kortom; klimaatslim bosbeheer.

Restproduct voor warmte
Nu steekt de vraag de kop op: van resthout zoals het tak- en tophout van zo’n boom zijn slecht planken of meubels te maken. Dit houtige restproduct kan om deze reden prima gebruikt worden voor de opwek van warmte. Als het onbewerkt blijft liggen en afsterft, stoot het de eerder opgenomen CO₂ immers ook uit. Nu maken we er groene warmte van waarmee fossiele uitstoot wordt vervangen. De groene warmte komt immers in de plaats van bijvoorbeeld aardgas.

Korte koolstof kringloop
Het vervangen van fossiele uitstoot voor hernieuwbare, is ook het doel dat Energie voor Elkaar nastreeft in het versnellen van de energietransitie. De uitstoot uit de verbranding van reststromen als tak- en tophout wordt opgenomen in de zgn. korte koolstof kringloop. Zolang er meer CO₂ wordt opgenomen vanuit de totale aangroei van het gehele houtareaal (dus bossen, maar ook houtwallen, struiken, plantsoenen, openbaar groenbeheer etc), dan er aan resthoutstromen verbrand wordt, is resthout een CO₂-neutrale brandstof en hernieuwbaar omdat deze weer aangroeit.

Het is irrelevant dat biomassa netto meer CO₂ uitstoot dan fossiele brandstoffen, omdat de uitstoot uit fossiele brandstoffen een netto toevoeging aan de atmosfeer betreft. Deze uitstoot wordt niet opgenomen in een cyclus, omdat fossiele brandstoffen zich miljoenen jaren geleden vormden.

Functiecombnaties met bomen
Functiecombinaties met bomenTenslotte geeft Muys een voorbeeld van hoe zogenaamde functiecombinaties met bomen gemaakt kunnen worden (Bijvoorbeeld landbouwgrond met bomen). Hiermee valt een belangrijke win-win voor het klimaat te behalen, dus laten we hier meer en meer op gaan letten.

 

Terug naar overzicht